Afryka Północna

Pustynność Sahary przejawia się w klimacie, skąpej szacie roślinnej, ale również w cechach rzeźby. S rozciąga się od wybrzeży Atlantyku po wybrzeże Morza Czerwonego (około 5500 km).
- Północna i południową granicę prowadzi się wzdłuż izohiety rocznej 200mm. Na północy Sahara graniczy z rejonem Atlasu, a dalej na wschód dochodzi do wybrzeży Morza Śródziemnego. Granica Sahary - południe: od ujścia Senegalu, do kolana Nigru pod Timbuktu, do jez Czad, po ujście Atbary do Nilu a stąd do M.Czerwonego.
- Szerokość krainy przeciętnie 1700 km, obszar 9mln km2. Politycznie w Egipcie, Sudanie, Libii, Czadzie, Nigrze, Mali, Mauretanii, Sahary Hiszp., południe Algierii, Tunezji, Maroka. Nie cały obszar jest pustynią.
- Najwyższe części Sahary to rozległe wyżyny przybierające formy górskie. Wielkie ergi zajmują 1/3 Sahary.
- Sahara jest częścią prekambryjskiej platformy afrykańskiej, fundament jej jest zbudowany głównie z archaicznych i proterozoicznych gnejsów, łupków krystalicznych i granitoidów; na tych utworach leży gruba (miąższość do 3000-5000 m) pokrywa osadowa skał paleozoicznych, mezozoicznych i trzeciorzęd. (głównie piaskowców, wapieni i margli); silna działalność tektoniczna (ruch alpejskie) spowodowała wylewy lawy, strzaskanie masywów krystalicznych Ahaggaru i Tibesti; większość powierzchni Sahary jest wyżynna, tylko w części pn i zach występują niziny z depresjami (Al.-Kattara 133 m p.p.m., Fajum 80 m p.p.m., Szatt Malghir 26 m p.p.m.);
- na Saharze występują wszystkie typy pustyń: skalne (hamady), żwirowe (seriry), piaszczyste (ergi);
- klimat zwrotnikowy skrajnie suchy; średnia roczna suma opadów od kilku mm do 100 mm w górach i do 200 mm na pn i pd krańcach, maksimum opadów przypada na pn w miesiącach zimowych, na pd w letnich; na większej części Sahary opady (w postaci silnych ulew) są sporadyczne, mogą występować z kilkuletnimi przerwami; w związku z małą wilgotnością powietrza i małym zachmurzeniem temp. wykazuje silne wahania dobowe i roczne; max temp. przekracza 50oC, min spada poniżej 0oC; średnia temp. miesięczna waha się w styczniu od 9-12oC, w lipcu od 33-38oC; w pn części Sahary suche i gorące wiatry (chamsin i samum), wiejące z pd;
- brak stałych rzek poza Nilem i Nigrem; liczne są suche doliny ? wadi (np. Wadi Dara, Wadi Tamanghist), wypełniające się wodą po epizodycznych deszczach; char są także słone jeziora okresowe (szotty, sebki);
- w wielu regionach występują jeziora artezyjskie (baseny: algiersko-tunezyjski, libijski); w miejscach płytkiego zalegania słodkich wód gruntowych oraz ich wypływu na powierzchnię w postaci źródeł powstały oazy (Tugurt, Biskira, Sabha, Marzuk);
- roślinność: w pn części zbliżona do flory śródziemnomorskiej (oleandry, dzikie oliwki, pistacje), w pd do flory sudańskiej (tamaryszek, akacja), wnętrze Sahary pozbawione jest roślinności, skąpa występuje jedynie w zagłębieniach, suchych dolinach i na zboczach masywów górskich, na pust skalnych i żwirowych spotyka się bardzo luźne zbiorowiska kserotermicznych krzewów i półkrzewów, na pust piaszczystych nieco obfitsza roślinność trawiasta i krzewiasta, w wadi cierniste zarośla lub nawet (na zach, pd i w górach) sawanny z niskimi akacjami;
- fauna, żyją m.in.: gazele, antylopy, szakale, gepardy, hieny, fenki, strusie, sępy, skorpiony;
- bogate złoża ropy naftowej i gazu ziemnego (są eksploatowane głównie w algierskiej i libijskiej części Sahary), ponadto wydobywa się żelazo, miedź, uran, fosforyty, sól kamienną;

Jest rzeką alochtoniczną. Bierze początek z Jeziora Wiktorii, na wysokości 1134m. Bezpośrednio po wypływie z jeziora spada wodospadami Ripon i zwanym Nilem Wiktorii, wpada do jeziora Koga. Dalej spada Wodospadami Murchisona w dno wielkiego rowu zachodniego, gdzie przepływa przez Jezioro Alberta. Tu przyjmuje nazwę Nilu Alberta i po kilku kataraktach wpływa w rozległą dolinę Sudanu Wschodniego (Górnego Nilu) jako Nil Górski. Dalej niesie rzeka średnio 74 ml m3 wody na dobę, wahania przepływu są niewielkie. Dalej wahania wodostanów są tu już dość widoczne; zwłaszcza w lecie, przy maksymalnym natężeniu parowania, stan wody opada. Pod Chartumem Nil Biały łączy się z Nilem Błękitnym Nil Błękitny spływa z Wyżyny Abisyńskiej, z jeziora Tana. Jest to rzeka górska, gwałtownie wzbierająca w okresach letnich deszczów, wysychająca w okresie zimowym. Połączony Nil przepływa poniżej Chartumu strefę pustynną Sahary w głęboko wciętej dolinie, z początku wąskiej, przełomowej w poprzek wypiętrzenia grzędy Bajuda. Na tym odcinku w korycie Nilu występuje sześć granitowych progów, zwanymi kataraktami. Pod Kairem zaczyna się delta. Cała powierzchnia oazy zajęta jest przez pola orne, bawełnę, trzcinę cukrową, ryż, pszenicę i koniczynę (bersim). Obsz oazy nilowej na teryt Egiptu wynosi 34 tys.km2

Wyróżnia się okresowymi zmianami pogody: pora suchą i deszczową. Strefa Sudanu szerokiego na około 1000 km a przy długości 5500 km zajmuje obszar ponad 5 ml km2. Południową granicę Sudanu prowadzimy wzdłuż izohiety 150 cm oraz na wschodzie, u podnóży Wyżyny Abisyńskiej. Pod względem politycznym należy Sudan do Gambii, Senegalu, Mali, Górnej Ghany, Wolty, Nigru, Czadu, północne terytoria Nigerii, Kamerunu, większa część Sudanu. Wyróżnić można trzy pory roku - najsuchszą i najgorętszą, pora deszczowa, pora sucha, niezbyt upalna Roślinność jest uboga, półpustynno stepowa. Dalej na południe pora sucha staje się coraz krótsza, ilość opadów wzrasta, a roślinność przybiera postać typowej sawanny.

Obszar nadbrzeżny nad Zatoką Gwinejską. Oceaniczny klimat równikowy, bujna roślinność leśna (lasy namorzynowe, równikowe, rzadziej górskie lasy równikowe). Północna część krainy między Sudanem a brzegiem morza to Górna Gwinea, południowa część między kotliną Konga a brzegiem morza - Gwineą Dolną. Górna Gwinea leży na politycznych granicach Gwinei Portugalskiej, Gwinei, Sierra Leone, Liberii, Wybrzeża Kości Słoniowej, Ghany, Togo, Kenii, Nigerii i Kamerunu; Dolna - w granicach Kamerunu, Gwinei Hiszpańskiej, Gabonu, Konga (Brazzaville), Konga (Leopoldville) i Angoli. Główne produkty: olej palmowy, kokosy, kauczuk, drewno: heban, mahoń, palisander, kakao i kawa.

Położenie w strefie równikowej, ukształtowanie w postaci rozległego basenu, otoczonego ze wszystkich stron znacznymi wzniesieniami wyzyn, co umożliwiło powstanie tu największego w Afryce, a drugiego w świecie po Amazonce systemu rzecznego Konga. Do krainy zaliczamy dno kotliny oraz pólnocne skłony wyżynnej grzędy, oddzielającej kotlinę od sasiedniej Kotliny Kalahari. Kraina zajmuje obszar nieco poniżej 3mln km2 i wchodzi politycznie w skład terytorium Konga, republiki Środkowafrykańskiej i Angolli. Budowa Geologiczna- wypiętrzenia starego krystalicznego cokołu występują na południu. Na wyzynie Katangi spotkać można zrębowe wypiętrzenia  i rowy tektoniczne. Wgięcie Kotliny Konga uformowało się w czasach paleozoicznych; Klimat - jest to obszar najsilniejszych deszczów zenitalnych. Suma ich przekracza 2m. rocznie. Południowa część krainy ma zasoby surowców mineralnych, Złoża: miedzi i kobaltu (Kambove, Elisabethville) oraz uranu i radu (Szinkoloube), kruszce ołowiu, cyny, wolframu, srebra, złota, małe ilości węgla. Złoża diamentów.